Nach einer Studie des Deutschen Instituts für Wirtschaftsforschung haben es die Migranten in Berlin besonders schwer. Benachteiligt sind vor allem Berliner Türken. Drei viertel der türkischstämmigen haben kein Schulabschluss und fast jeder zweite ist arbeitslos.
Alman Ekonomi Enstitüsü’nün (DIW) bugün Berlin’de yaşayan Türk kökenliler hakkında açıkladığı bir araştırmanın sonuçları oldukça olumsuz bir tablo ortaya koydu. Enstitü genel olarak göçmenlerin eğitim ve iş olanaklarının çok daha az olduğuna dikkat çekerken, bundan etkilenen en büyük grubu Türklerin oluşturduğunu kaydetti.
Buna göre Berlin’de yaşayan her üç göçmenden biri ve her iki Türk kökenliden biri işsiz. Eğitim konusunda da durum tabiri yerindeyse içler acısı. Türklerin dörtte üçünün okul diploması olmadığı belirtiliyor bu araştırmada. İlk kez göçmenlerin ekonomik durumu üzerine yapılan araştırmadaki veriler 2005 yılına dayanıyor. O zaman kentteki göçmenler ararsında işsizlik oranı yüzde 33, Almanlar arasında ise yüzde 17,3. Türkler arasında bu oran yüzde 40. Peki Türklerin eğitim ve gelir düzeylerinin bu kadar düşük olmasının sebebi nedir? Sol Parti Berlin Eyalet Milletvekili Evrim Baba bunu şöyle yanıtladı:
“Eğitim sistemi çökmüştür. Yani buradan başlamamız gerekiyor. Buradan başlamadıkça bu sorun çözülmez. Biz hükümet olarak bunu çözmeye çalışıyoruz. Herkese öğrenimde fırsat eşitliğini yerleştirmek istiyoruz. Maalesef burada Yeşiller’de dahil olmak üzere muhalefet destekleyici bir pozisyon almıyorlar. Oysa gençlere perspektif sunmak buradan başlar. "
O zamandan bu yana ekonik durumda sağlanan ufak çaplı ilerlemenin olumlu yansıdığı, sorunların biraz daha azaldığı belirtiliyor ama uzmanlar devletin acil önlemler almaması halinde soyal bir açmaza girileceği konusunda uyarıyorlar. Berlin’deki eğitim sorunları bilinmekte. Eğitim düzeyi ile Almanya sıralamasında 11. Berlin.
Göçmenlerin ihmali onların daha da fazla mağdur olmasına sebep oluyor. Bundan çok kısa bir süre önce başkentin demografik yapısı açıklandı. Kentteki her dört kişiden biri yabancı kökenli. Ancak bu kentin doğusu ile batısı arasında farklılık gösteriyor. Doğuda çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu oran yüzde 30 iken, batıda yüzde 10. Berlinli Türk kökenliler eğitim düzeyinin düşük olması ve iş yeri bulunmasında eşit şanslara sahip olunmamasının sebeplerini mikrofonumuza şöyle değerlendirdiler:
“- Gördüğüm kadarıyla Türk öğrenciler biraz daha gerideler. Almanya daha önce burada yaşayan göçmenleri ciddiye almamış, o yüzden de sağlam bir temel atılmamış. Şimdi de bu sağlam olmayan temelin üzerine birşey yapılmaya çalışilıyor.
- Çocukların durumunu gördüğüm zaman ben bir yerde şaşırıyorum. O kadar yıl burada okula gidiyorlar, burada doğurp büyüyorlar… Yani ben son derece yetersiz görüyorum. Yani Almanca olsun, diğer genel bilgiler olsun, yetersiz buluyorum…
- Almanlar’a ne kadar eğitim için yatırım yapılıyorsa aynen burada yaşayan bizlere de yatırım yapılmasını istiyoruz. Okullarda çocuklarla yeterince ilgilenilmiyor.“
Ancak bu sorunlar hep vardı, yani yeni değil. Buraya göçen insanların büyük bölümünün eğitim düzeylerinin düşük olduğu bilinmekteydi. Güncel eğitim sorunları da yeni kuşakların mağduriyiteni ortaya koyuyor. O zaman neden şimdiye kadar politika gerekli önlemleri almadı? TBB Sözcüsü Safter Çınar bu konuda radyomuza şunları söyledi:
“Alman siyaseti genellikle sorumluluğu bize yüklüyor ama ben buna katılmıyorum. 40-45 yıldır ne yapılmış, insanlara hangi kapılar açılmışki, biz kapıyı açtık sen girmiyorsun, denebilsin? Yıllardır konuştuğmuz sorunlar hâlâ ortada, bir de siyasetçilerin yürüttükleri politikalar insanların varolan motivasyonunu da kırıyor.“
Göçün ilk yıllarında yapılan ihmaller sonrasında da devam etti. Enstitünün araştırmasına göre işsiz göçmenlerin çoğunluğu ikinci ve üçüncü kuşaktan. Daha önce de belirttiğimiz gibi neredeyse her iki türk kökenliden biri çalışmıyor. Çalışanların yüzde 60’ının ise vasıfsız işçi olduğu kaydedildiyor ve bunların yarısı da düzenli bir işte çalışmıyor. Buna sebep eğitim düzeyi olarak gösteriliyor araştırmada. Çalışanların üçte biri kalifiye bir işe sahip ve Türklerin sadece yüzde beşi üst düzey bir işte çalışıyor. Yüzde 12’si ise serbest meslek sahibi.
Alman Ekonomi Enstitüsü göçmenlerin kalifiye işlerde çalışmalarını sağlamanın eğitim düzeyinin yükselmesinden geçtiğine işaret ediyor. Özellikle yeni gelen kuşakların yetiştirilmesinde ve okul eğitimlerinde iyi bir başlangıç yapmalarının sağlanması gerektiği üzerine basılıyor. Safter Çınar da özellikle bunu vurguluyor.
Senato’nun eğitim ve gelir düzeyi düşük ailelerin çocuklarının ebeveynlerinden daha iyi olanaklara sahip olmalarını sağlaması gerekiyor. Zira bu gençler bu kentin ve ülkenin de geleceği demek. Sedece Berlin’de değil federal hükümetin de eğitim politikalarını değiştirmesi ve göçmenlerin daha iyi eğitim almalarını hedeflemesi gerekiyor.
Banu Baturay, 27 Ağustos 2008
© 2007 Rundfunk Berlin-Brandenburg
